Voor wie het nog niet had gezien vandaag: cv•koers gaat voortaan door het leven als De Nieuwe Koers. Het blad verschijnt deze week en is dikker, heeft meer rubrieken en een duidelijke indeling in vier blokken. Op www.denieuwekoers.nl lees je meer.

Daar vind je ook het manifest met de titel Hoopvol Realistisch. Met de handen in de lucht, maar met beide benen op de grond. Lees het manifest eens en vertel ons of je jezelf herkent? Via onze facebookpagina kun je reageren. Je kunt ons verder volgen via twitter en door je te abonneren op de nieuwsbrief. We horen graag van je!

Aan de burgemeester van Ankang, China

Beste meneer de burgemeester,

Graag wil ik u bedanken voor de excuses die uw onderburgemeester heeft gemaakt aan mevrouw Feng vanwege de gedwongen abortus begin juni. U weet het vast nog wel, zij kon de boete voor een illegale tweede zwangerschap niet betalen in uw stad Ankang. Maar fijn dat u hebt ingezien dat een paar ambtenaren wat al te ijverig waren, en dat een gedwongen abortus misschien iets te ver ging.

U zult zich misschien afvragen hoe ik dit weet. Nou, het stond in een klein artikeltje in een Nederlandse krant. Wat daar niet bij stond, en wat ik u eigenlijk wilde vragen, is wat er normaal gesproken gebeurt in zo’n situatie. Want het is natuurlijk een slechte zaak als iemand een boete niet betaalt. Eerst een overtreding begaan, en dan ook nog eens niet betalen. Het moet niet gekker worden. Zijn er meer mensen in China die een tweede kind krijgen en de boete niet betalen? Krijgen de ouders dan een taakstraf of zo? Daar zijn wij in Nederland niet meer zo voor, de laatste tijd. Is een boel gedoe en heeft nauwelijks effect.

In Nederland gaan dingen sowieso ietsje anders. In diezelfde krant stond toevallig ook een verhaal (wel twee pagina’s groot) van een andere burgemeester. In een dorpje hier in het zuiden van het land werd een dood baby’tje gevonden onder een brug. Het hele dorp was geschokt. De burgemeester gaf haar een naam en zorgde voor een echte begrafenis. De dorpelingen voelen het alsof zij nu haar familie zijn. ‘Het is de taak van de burgervader om betekenis te geven aan zo’n gebeurtenis’, zei uw collega, en het schijnt dat het de saamhorigheid in het dorp heeft versterkt.

Ik kan me voorstellen dat dat in uw situatie een beetje anders werkt. China is een ander land dan Nederland. Er zijn nu eenmaal regels die u niet zomaar kunt veranderen. Uw stad is zo groot dat er belangrijker problemen zijn dan die van een moeder en een kind. Dat is meer iets voor uw onderburgemeester, daar kunt u uw kostbare tijd niet aan verspillen. Ik snap dat wel.

Maar ik weet zeker dat het uw bedoeling is dat uw stadsgenoten, inclusief mevrouw Feng, gelukkig zijn. Dat u ook gelooft dat elk leven van waarde is. En dat mensen, waar ook ter wereld, recht hebben op een vrij en goed bestaan. Dat is tenminste wat ik geloof als volgeling van Jezus, die opriep om op te komen voor de armen, de verdrukten en de zwakken.

Dus ik dacht: misschien is het aardig om eens met uw Nederlandse collega te bellen. U hebt samen genoeg te bespreken, denk ik. Dan zal ik in de tussentijd voor u beiden, mevrouw Feng en haar familie en de stad Ankang bidden.

Nee, dit gaat niet over een vlucht naar de zon, maar over boeken. Echte boeken. Als je je leesvoorraad voor de vakantie nog even wilt aanvullen met een paar mooie titels, kijk dan hier. De boeken zijn verkrijgbaar bij de christelijke boekhandels uit het overzicht.

Opinieweekblad Vrij Nederland kon er vorige week niet omheen: realitytelevisie is 'plat, naïef en dom'. Steeds vaker klinkt er kritiek op de verplatting van de samenleving. Maar gloort er ook nog ergens hoop?

'Domheid is hot,' zegt televisierecensent Jean-Pierre Geelen in het Vrij Nederland-artikel De verheerlijking van de domheid. Het blad analyseerde uitgebreid het fenomeen domme televisie en de grote populariteit van realitycelebrities als Britt Dekker (zie foto) en Barbie. Geelen: 'Het hoger opgeleide deel van de bevolking kan dit soort realitytelevisie leuk vinden vanuit ergernis en/of plaatsvervangende schaamte. En ook wel vanuit verbazing. Aapjes kijken met enig dedain.'

Vies en voos
Het idee dat de samenleving dommer en hufteriger wordt, is niet iets van de laatste tijd. Al in de zeventiende en achttiende eeuw stonden we bekend als behoorlijk lomp. Jaren geleden zorgde de asofamilie Tokkie al voor een kritische maatschappijanalyse. Ook cv•koers publiceerde in 2006 een lezing van Evert Jan Ouweneel over de korte lontjes van Nederlanders. Toch is de kritiek de verhuftering van de samenleving niet verstomd. In Nederland is 'het begrip hufter 'hot' geworden', aldus politiciloog Meindert Fennema onlangs in de Volkskrant. 'Het begrip hufter staat in de eenentwintigste eeuw voor agressief gedrag, voor zinloos geweld en in toenemende mate voor alles wat vies en voos is.'

Rutger Castricum
Fennema refereert in het artikel aan het akkefietje dat Powned-presentator Rutger Castricum had met de Leidse hoogleraar Andreas Kinneging en diens vrouw Naema Tahir. Weet u nog? Het asociale gedrag van Castricum bij Powned leidde tot een column van Tahir in Buitenhof, wat weer tot een item leidde bij Pownews en dat was voor Pauw & Witteman weer de aanleiding om Kinneging & Tahir uit te nodigen. Een mediasoapje bij uitstek.


Castricum kwam ook onder vuur te liggen in een uitzending van De Wereld Draait Door, waar hij het aan de stok kreeg met Felix Rottenberg, en Frénk van der Linden, die hem verweten onfatsoenlijke televisie te maken. Het interview is het meest populaire fragment van het afgelopen seizoen. 

Rotzooi
Vrijwel iedereen is het er over eens: ons land is een tikkeltje asociaal. Van een zelfreflecterende Theo Maassen die er een film over maakte, tot auteurs als Henk Hofland (die het boek Platter & Dikker schreef) en Bas van Stokkom (in zijn sociologische analyse Wat een hufter!). Hofland stelt zelfs dat er een 'nieuwe mens' zijn intrede doet. Een mens die platter en dikker is. Letterlijk en figuurlijk. Maar ook Engelsen zijn niet zo netjes, volgens de Britse psychiater Theodore Dalrymple in het onlangs in Nederland verschenen Andermans rotzooi. Het boek gaat over de enorme hoeveelheid zwerfafval. Uiteindelijk is het een cultuuranalyse die antwoord probeert te vinden op 'de weerbarstige vraagstukken van de politieke filosofie, de politieke economie en zelfs van de betekenis van het leven'.


Wat nu?
Somberheid troef dus, zo lijkt het. Het rare is: als iedereen het er zo over eens is, waarom verandert er dan niets? Of zien we de goede, sociale initiatieven over het hoofd? Hebben we weer behoefte aan echte helden, mensen die zich belangeloos inzetten voor de ander? Mensen die gewoon hun burgerplicht doen, worden direct in het zonnetje gezet, zo bleek deze week weer. Maar gelukkig: omroep Max ziet hoop aan de horizon gloren. 'Een kleine, maar groeiende groep twintigers en dertigers wil waarden als rust, soberheid en beschaafde omgangsvormen herstellen.'

Deel uw ervaring!
Wij zijn benieuwd naar uw ervaring. Heeft u de indruk dat het best meevalt met de verhuftering van Nederland, reageer dan hieronder.

Het was me het weekje wel. Het leek alsof alles op hetzelfde moment was gepland: de ene na de andere bijeenkomst, waar tout christelijk Nederland elkaar ontmoette: een jubileum van een bevriende organisatie, een congres van de Evangelische Alliantie, een breed overleg over missionaire projecten.

Het hoogtepunt was afgelopen zaterdag, de EO Jongerendag. Dit keer mochten we met de hele familie komen op het zogenaamde relatieprogramma. Toen de kinderen ontdekten wat het woord ‘VIP’ betekent dat op onze parkeerkaart stond waren ze niet meer te stuiten. En inderdaad: we kwamen tegelijkertijd met de minister aan, schudden wat handjes met BN’ers, wuifden wat naar politieke kopstukken, maakten praatjes met oude bekenden en genoten van een hapje en een drankje terwijl we vanaf de tribune de (overigens spectaculaire) openingsact van de Jongerendag meemaakten.

Waarom zou je zoiets doen, kun je je afvragen. En niet onterecht. We zijn er niet om te vieren hoe blij we zijn met onszelf, of om te kunnen pochen dat we een minister van dichtbij hebben gezien. Ik ben niets meer of minder belangrijk dan ieder van die jongeren die op het veld stonden. En ja, een beetje minder kan het soms ook wel, al die feesten en partijen.

Maar toch. Stel dat ik deze week gewoon op m’n eigen kantoortje was gebleven. Dan had ik de verbazing gemist op het gezicht van onze Tomas (6) bij het zien van de 25000 jongeren: ‘Zijn al deze mensen christelijk? Echt? Wooow!’. Dan had ik niet gehoord hoe Rudolf Setz in Assen en door heel Nederland christenen en niet-christenen probeert te verbinden in hun eigen omgeving (en daar de EA-Helixprijs voor kreeg). Dan had ik de opwinding niet gevoeld na een gesprek met een uitgever, waarin ik belangrijke parallellen in ons denken ontdekte. Dan was ik niet geïnspireerd door Otto de Bruijne die sprak over het ultieme Meesterschap: de meester die blijft leren. En dan had ik u dit niet allemaal kunnen vertellen.

Het is misschien wel belangrijker dan het lijkt. Netwerken is net werken. Mijn clubje Agapè is geen eiland in de oceaan, en het is zeer nuttig en nodig om elkaar als kerken en organisaties te kennen. Ik voel me bevoorrecht dat dat deel van mijn taak is. Maar het gaat verder: een week als deze laat me iets zien van Gods grotere beweging in de kerk en in ons land: nieuw leven, unieke samenwerking, verbreding en verdieping van de Kerk. Woord en daad die steeds meer hand in hand gaan. Onderlinge geschilpunten die wegvallen omdat de nood van de wereld dat gewoonweg niet meer toelaat.

Dat ontdekken is meer dan de moeite waard en inspireert om door te gaan. En voor iedereen die nog een beetje sceptisch is: geen nood. Ik ga nu weer aan het werk.

De conferentie Rijk en Groen, van A Rocha, gaat over de identiteit van mensen in Gods schepping, over geloof en schepping, cultuur en natuur, theologie en rentmeesterschap. Een conferentie voor ieder die op zoek is naar de koppeling tussen geloven en zorgzaam leven met de schepping.

De conferentie is in het bijzonder bedoeld voor predikanten en kerkelijk werkers en vindt plaats op 27 juni in De Kroeze Danne in Delden. Meer informatie vind je op de site van A Rocha. 

Cv•koers-lezers betalen € 30,00 i.p.v. € 35,00. Aanmelden kan hier (Word-document!). Vul bij ‘bijzonderheden’ in: lezersaanbieding cv•koers.

"Christenen moeten gemeenschappen stichten, en zich daarbij niet voor één gat laten vangen." Auteur Steve Timmis uit Sheffield is gepokt en gemazeld in het planten van kerken, en wil zijn lessen nu doorgeven in Europa. 

Zijn concept, dat destijds erg vernieuwend was, beschreef hij in 2007 met theoloog Tim Chester in het boek Total Church, dat vorig jaar ook in het Nederlands verscheen. Een titel met een Nederlands tintje, zegt Timmis. “De term Total Church komt van de term ‘totaalvoetbal’,  het voetbal van Ajax en Oranje. Zij gebruikten echt het hele veld, iedereen zette zich in voor het collectief. Zo moedigden wij christenen aan: Wees creatief, de hele maatschappij is je speelveld.”

Total Church veroorzaakte een golf van navolging in de Engelse evangelicale wereld. Enkele jaren later verscheen het vervolg: Everyday Church. En intussen krijgt nummer drie, Global Church, al vorm. In Timmis’ hoofd althans. Lachend: “Maar dat weet Tim Chester nog niet. Ik moet hem nog vragen.”

Steve Timmis is directeur West-Europa voor Acts29. Acts29 werd in 2001 opgericht door voorganger Mark Driscoll van MarsHillChurch in Seattle, en wordt geleid door de 34-jarige voorganger Matt Chandler uit Texas. Acts29 begeleidde in Amerika bijna 300 churchplants, en richt zich nu op diverse andere continenten, waaronder Zuid-Amerika en Azië. 

Voor wie het gemist heeft: het is Pinksteren geweest. En wat voor Pinksteren. Meer dan ooit ging het er over: mijn twitter-scherm liep zondagochtend helemaal vol met inspirerende, geestige en enthousiaste mini-pinksterpreekjes.

Op zaterdag was ik op hét christelijke pinksterfestijn in de polder (Opwekking, dus) om een workshop te geven. In de brandende zon – toepasselijker kon bijna niet bij een conferentie die helemaal in het teken stond van het vuur van de Geest. De NOS deed uitgebreider dan ooit verslag van het evenement op radio, TV en internet (alhoewel ik als goede christen natuurlijk naar GrootNieuwsRadio luisterde – live vanaf Opwekking), en allerlei andere seculiere media deden hetzelfde. In onze eigen dienst op zondag ging het over niets anders. En als klap op de vuurpijl (!) liep ’s middags een klein jongetje met een vlammetje op z’n hoofd onze tuin in.

Niet te missen dus, dat Pinksteren. Terecht ook, dat juist nu op al die plekken de oproep klonk om meer van de Heer te verwachten, meer te geloven en meer in actie te komen.

Daar werden her en der soms grote woorden voor gebruikt, ook dit weekend weer. Nu word ik daar altijd een beetje achterdochtig van. Ik hoor het al net iets te lang en ik zie net iets teveel van een andere realiteit om zomaar te zeggen dat ‘God dit jaar grote dingen gaat doen’ of dat ‘Nederland op z’n kop gaat voor Jezus’. Ik twijfel niet aan de goede bedoelingen, maar kan het gevoel dat we onszelf soms overschreeuwen maar moeilijk van me afzetten.

Toch raakten sommige van die grote woorden me de afgelopen dagen. Niet zozeer omdat ik ‘meer’ zou moeten verwachten, geloven of doen omdat iemand dat van een podium zegt. En ook niet omdat ik eigenlijk wel met vlaggen zou willen zwaaien of harder ‘halleluja’ zou willen roepen. Maar wel vanwege een diep verlangen naar meer vrijheid, meer vurigheid, meer bewogenheid, meer kracht. De binnenkant dus, mijn echte ik, daar waar het vandaan moet komen, daar waar volgens mij de Geest het echte werk doet.

Dat werk van de Geest is vaak niet direct aan de buitenkant te zien. ‘Jij hebt iets dat ik ook wil’, zeggen anderen vaak – zonder precies te kunnen benoemen wat dat ‘iets’ dan is. Dennis van de Geest (what’s in a name) verwoordt het prachtig in een fragmentje uit ‘Op zoek naar God’ uit 2010: ‘Als de paus of iemand op zo’n groot podium van alles loopt te prediken dan heb ik daar niks mee. Maar als gewone mensen, waar ik mee praat en die mij inspireren, ook dat verhaal vertellen, dan raakt me dat, en dan denk ik: mis ik iets?’

Pinksteren: gewone mensen die het bijzondere verhaal vertellen en daardoor anderen inspireren. Het kan, het gebeurt, en het kan meer – gewoon, door de Geest. Met of zonder vlammetje op m’n hoofd.

Psalm 23 - Mijn geld is mijn herder

Mijn geld is mijn herder, het ontbreekt mij aan niets
Het laat mij werken in drukke bedrijven en voert mij vaak weg van thuis, 
het berooft mijn kracht en leidt mij langs paden van onheil, tot eer van mijn naam.

Al gaat mijn weg door een diepe financiële crisis, ik vrees geen gevaar,
want mijn geld is bij mij, materie en spullen, zij geven mij moed.

Mijn geld nodigt mij uit aan dure tafels, voor het oog van Jan Modaal, 
het bedekt mijn hoofd met boter, mijn rijkdom vloeit over.

Koopkracht en maakbaarheid volgen mij alle dagen van mijn leven, 
ik keer terug naar mijn werk, tot in lengte van dagen.

Wie had ooit gedacht dat de crisis ons een handje zou helpen om begrippen als ‘zuinig’ en ‘duurzaam’ opnieuw te leren waarderen? Zuinigheid:  spruitjeslucht en Zeeuwse vrekkigheid? Kom op! Zuinigheid is hartstikke in!

Ging een woord als ‘zuinig’ tot een paar jaar geleden nog steevast gepaard met woorden als ‘spruitjeslucht’ en ‘bekrompenheid’, tegenwoordig is zuinigheid weer helemaal hip. Vorige week nog was er op het publieke jeugdnet Z@pp een heuse special te zien met de titel Z@app Your Planet. Het hele kinder- en jeugdprogramma stond helemaal in het teken van duurzaamheid en zuinigheid. En op de site van Z@pp staan op dit moment items als ‘Wat is jouw voetafdruk?’ en ‘Tips voor een duurzaam leven’.

Het besef dringt diep door, ook bij jongeren en kinderen: we kunnen niet meer ongebreideld en  royaal met alles omspringen. Onze aarde zegt, zonder woorden: ‘Mag het ietsje zuiniger alsjeblieft?’ Zuinigheid, het woord lijkt nieuw elan te krijgen. Hoe zeiden ze dat in de jaren vijftig ook maar weer? O ja: zuinigheid met vlijt bouwt huizen als kastelen. Oftewel: Als je zuinig en ijverig bent, kan je veel meer bereiken.

Al die aandacht voor zuinigheid en duurzaamheid heeft ook voordelen op microniveau. We hoeven thuis slechts het woord ‘Duurzaam!’ te roepen als een van onze kinderen aan het douchen is en de kraan wordt bijna direct uitgedraaid. Want water is kostbaar en kost geld, zo weten onze kids. En alle druppels helpen.

Persoonlijk ben ik daarom blij met de trend van duurzaamheid en zuinigheid. Niet alleen omdat het keihard nodig is, maar ook omdat we er uiteindelijk veel gelukkiger van worden. Ook dat is geen nieuw inzicht, kijk maar naar de ‘zeven hoofdzonden’. Een aantal van deze hoofdzonden gaat uiteindelijk over alles wat het tegenovergestelde is van eenvoud en zuinigheid: jaloezie, vraatzucht, wellust en hebzucht (zie ook het boek ‘Doodzonde – Pleidooi voor de Bijbelse weg naar het leven’ van Graham Tomlin. Ook Spreuken 16:18 en 19 biedt ons veel wijsheid als het gaat om duurzaamheid, eenvoud en zuinigheid: ‘Hooghartigheid gaat vooraf aan ellende, hoogmoed komt voor de val. Beter in eenvoud leven met de armen, dan de buit verdelen met hoogmoedigen.’

Honger naar meer geld en goed, zorgt voor meer honger. Honger naar eenvoud  vervult en geeft vreugde. Misschien kunnen we toch meer van de Zeeuwen leren dan we denken. Crisis of geen crisis, hun motto luidt fier: ‘Ons bin zuunig!’. Petje af.