Een praktische handreiking om te vasten

Vasten en mediteren in de Stille Week

De veertigdagentijd is een periode van boete en inkeer. Dat kun je in praktijk brengen door te vasten. Je kunt het vasten ook beperken tot de Stille Week, de dagen tussen Palmpasen en Pasen. Het kan je helpen om gedurende die week bewust toe te leven naar Pasen. Enkele praktische tips.

Door Ronald Westerbeek

Steeds meer protestantse christenen herontdekken de bijbelse praktijk van het vasten. Luther was er al een warm voorstander van: met een volle maag is het lastig bidden en bijbellezen, vond hij. Beter is het je lichaam te onderwerpen en te beheersen, teneinde je beter te kunnen toewijden en concentreren op het Woord van God. Maar, waarschuwde hij, doe het niet om er iets mee te verdienen, alsof het een goed werk is.

Als je op een bijbelse manier wilt vasten, moet het doel je helder voor ogen staan. Het moet in de eerste plaats gaan om de eer van God en de geestelijke nood die ons bezighoudt. Vasten is altijd verbonden met verootmoediging, het is een uiting van de verbrokenheid van het hart. Vasten is een manier om je op God te concentreren, een manier van wachten op wat God gaat doen. Vasten is ook een middel tot persoonlijke heiliging, je zet jezelf apart voor God. Je rouwt om je persoonlijke zonden en tekortkomingen en verlangt naar reiniging en hernieuwde toewijding.

Hoe dan?

Vasten kan op verschillende manieren. In de eerste plaats door je te onthouden van voedsel. Maar er zijn ook andere vormen. In onze tijd van luxe en welvaart kun je je welbewust onthouden van voedsel of genotsmiddelen die voor het eerste levensonderhoud helemaal niet nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan koekjes, chips, snoep, alcohol, roken. Ook kun je kiezen voor vasten door bepaalde gebruiken achterwege te laten, zoals televisiekijken, stappen of internetten.

Je laat iets achterwege, maar vooral ook maakt dit je ervan bewust dat het iets van je vraagt - hoeveel moeite het misschien kost, hoeveel zekerheid of vastgeroeste gewoonten je opeens prijsgeeft. Je kijkt ook naar dat wat het je geeft: tijd voor God, een nieuwe vrijheid, een besef van afhankelijkheid.

Tot rust komen:

- Kies een rustig moment en reserveer 15 minuten van je tijd voor God.

- Zoek een rustige plaats waar je niet gestoord wordt.

- Ontspan je. Neem een goede, eerbiedige lichaamshouding aan.

- Concentreer je. Adem rustig in en uit.

Tot God komen:

- Spreek een kort gebed uit: ‘Heer, help me uw Stem te horen, in de Naam van Jezus.’

- Lees een niet te lang bijbelgedeelte (twee of meer keer). Doe dat het liefst hardop.

- In het bijbelrooster is een kerntekst aangegeven. Herhaal die tekst. Maak je de tekst eigen.

Tot jezelf komen:

- Luister naar de tekst en proef de woorden en beelden.

- Vraag jezelf af: Wat wil God hier tegen mij zeggen? Wie ben ik in zijn ogen?

- Hervind jezelf in Christus als mens voor God.

Tot leven komen:

- Bid tot God.

- Ga vanuit deze gevulde stilte, aangeraakt door de Geest van Christus, het leven in.

Literatuur:

- Jos Douma, Op het spoor van meditatie. Biddend luisteren naar Gods Woord, uitgeverij Kok.

- Bill Bright, Vasten en bidden voor een opwekking, Uitgeverij Barnabas.

- Jan Minderhout (red.), Vasten smaakt naar meer, verhalen over het vasten, uitgeverij Boekencentrum.

- John Piper, Honger naar God. Het motief om te vasten, uitgeverij Gideon.

- Jan-Willem Roosenbrand, Vasten, uitgeverij De Vuurbaak.