Aan de rand van de universiteitscampus in Vancouver staat een laag, grijs gebouw. Veel glaswerk, een groen dak, een pleintje met parkeerplaatsen ernaast. Hier zetelt Regent College, een 'International School of Christian Studies'. De bescheiden plek staat echter in geen verhouding tot de mondiale uitstraling. Regent College heeft sinds de start in 1970 de levens van vele christenen voorgoed veranderd.

Zijn priemende ogen verzachten als hij op een bank neerploft en over zijn leven vertelt. De koffie dampt, zachte muziek is hoorbaar tijdens de stiltes. Enkele jaren geleden verloor Rudi Krause zijn vrouw na een huwelijk van 35 jaar, en raakte hij plots uit balans. Zijn geloof ging wankelen. Om staande te blijven moest er iets fundamenteels gebeuren. Hij kon niet anders dan terugkeren naar de steunpilaren van zijn bestaan. Dat betekende onnodige ballast weggooien en proberen andere ankers te slaan. Rudi gebruikt graag de metafoor van de pelgrim: wanneer de eindbestemming een nieuwe glans krijgt, dan zullen de rugzak en de wandelstok het levenspad een stuk lichtvoetiger maken.
Rudi koos voor een masteropleiding aan Regent College in de miljoenenstad Vancouver, aan de Canadese westkust. Hier vond hij rust, ruimte en verdieping om geloofszekerheid te herwinnen. In plaats van tegenzin en verbittering leerde hij met Gods ogen kijken: die van genade. ,,De uitspraak 'Alzo lief heeft God de wereld' moeten we diep in ons laten doordringen”, zegt hij. ,,Kies je voor liefde, dan vloeien uit zware omstandigheden toch goedheid en vrijgevigheid voort.” Met zijn 64 jaar voelt hij zich tussen de studenten volkomen op zijn gemak. Zijn levenservaring drukt hem vaak in de rol van mentor voor jongeren die een gesprek of een schouder zoeken. Bovendien vindt hij dankzij zijn kunstzinnige aanleg snel aansluiting.
Rudi's verhaal staat niet op zichzelf. Regent telt meer rijpere studenten – de oudste is 79. Maar ook twintigers zoeken. Van de pakweg zevenhonderd die zich jaarlijks aanmelden, komt driekwart uit Canada en de Verenigde Staten, een kwart uit de rest van de wereld, van Costa Rica, IJsland en Australië tot Kazachstan, Zuid-Afrika en China; het afgelopen schooljaar telde 33 nationaliteiten. ,,De naam en de faam van Regent”, klinkt het telkens als de keuze ter sprake komt. ,,Acht van de tien jongeren komen naar ons omdat ze met een belangrijke ontwikkeling of keuzemoment in hun leven bezig zijn”, vertelt decaan Diana Stinton. ,,Na hun afstuderen gaan ze bijna allemaal iets anders doen dan ze aanvankelijk dachten, met een duidelijke roeping voor een bepaalde richting. Wij zijn blij dat we daarin een grote rol mogen spelen.”

Aangename instuif
Regent is geen bijbelschool, geen theologisch instituut, niet enkel een opleiding voor predikanten of zendelingen. Regent biedt onderwijs voor elke christen in elk beroep, op alle denkbare plekken in de samenleving. Dit idee valt deels toe te schrijven aan de bekende Britse schrijver C.S. Lewis, die na de Tweede Wereldoorlog in Oxford doceerde. De latere oprichter van Regent, James Houston, was een collega en goede vriend van hem, en raakte onder de indruk van diens passie om het geloof praktisch te maken. ,,Lewis had in zijn studeerkamer net zo veel theologische boeken als Engelse literatuur, zijn vakgebied”, herinnert hij zich. ,,Stel je voor dat christenen in hun beroep zo met hun geloof bezig zijn. Dat zou de wereld veranderen.”
Tijdens een bezoek aan Vancouver halverwege de jaren zestig kwam James Houston in gesprek met enkele Canadese zakenmensen die bezorgd waren over de secularisering en kaalslag op geestelijk gebied. Zij wilden een school waar christenen een orthodoxe, doorwrochte vorming zouden krijgen, om vervolgens hun geloof in de samenleving handen en voeten te geven. In Houston vonden ze de perfecte leermeester. Ook hij zag de urgentie van een bijbels weerwoord op verschuivingen in de westerse cultuur als de studentenopstand, het verzet tegen de Vietnamoorlog, de dominantie van technologie en de dreigende milieuvervuiling. Men vond elkaar en enkele jaren later, in 1970, gingen de deuren open voor de eerste lichting – vier studenten – in de kelder van een sympathiserend instituut.
,,Aan abstracte theologie hebben we niets. Theologie moet worden geleefd en beleefd”, placht Houston te zeggen. Alleen een integrale benadering leidt tot wijsheid. Regent hecht dan ook veel belang aan een open en informele sfeer. Het huidige gebouw uit 1988 is speciaal ontworpen voor gemeenschapszin: een kapel – formaat kleine kerk – voor gezamenlijke vieringen, en veel open ruimten. De centrale hal beneden annex bookshop blijkt een aangename instuif voor snuffelaars, koffieleuten, kletskousen, complete gezinnen – regelmatig reiken fragiele kinderstemmen tot de hoge nok – en onvervalste muziekliefhebbers, want eens per week verzorgt een zanger, band of troubadour een minilunchconcert. Tijdens gebedsgroepen, workshops en gezamenlijke maaltijden ontstaan vriendschappen voor het leven.
Regent wordt geroemd om de verbinding tussen theorie en praktijk. Je krijgt flinke brokken theologie en geschiedenis voorgeschoteld, maar altijd dringt de actuele toepassing naar voren onder het motto dat Jezus' claim zich uitstrekt tot het hele bestaan, in al zijn facetten. Vandaar een hoog gehalte aan kunst, literatuur en poëzie. Vandaar 'spiritual theology', waarin de eenheid van geloof en leven wordt uitgediept. Vandaar het 'Marketplace Institute', onderdeel van Regent, waar studenten een christelijk perspectief ontwikkelen op werk, zakenwereld en kapitalisme – het hoofd is een voormalig economisch adviseur van multinationals.
En vandaar ook de stevige analyses van de huidige cultuur. Met name professor John Stackhouse mengt zich via de media in het publieke debat. ,,De christelijke boodschap heeft immers zeggenschap voor iedereen. Maar we beseffen ook dat je niet méér kunt doen dan de ander proberen te leiden tot een ontmoeting met Jezus, want daar vindt de werkelijke verandering plaats.” Een evangelisch getinte school met calvinistische inborst dus – de kerkhervormer staat in de book store broederlijk naast andere invloedrijke theologen als Dietrich Bonhoeffer en Tim Keller. Bovendien geeft Regent in eigen beheer werken van Abraham Kuyper uit, en tijdens colleges komt de gereformeerde Herman Bavinck langs.

James Packer
In 1979 haalde James Houston een bevriend theoloog uit zijn thuisland binnen: James Packer. Ze waren bevriend sinds 1945, en ook Packer was sterk beïnvloed door C.S. Lewis; mede door hem besloot hij zich te wijden aan schrijven. Dat ging hem goed af. Zo werd van Knowing God ruim een miljoen exemplaren verkocht. Weekblad Time schaarde hem ooit onder de 25 invloedrijkste 'evangelicals' van Noord-Amerika, vooral door zijn nadruk op het puriteinse erfgoed. Op Regent verbleef hij bijna dertig jaar, de beste tijd van zijn leven, want lesgeven zat hem in het bloed. Nog altijd wordt de nu 85-jarige er op handen gedragen. Sporadisch schuifelt hij er rond, het liefst op een namiddag als de grootste drukte voorbij is. Zijn voetsporen hebben een Nederlands tintje gekregen: sinds 2005 bezet Hans Boersema de 'J.I. Packer-leerstoel'. ,,Een droombaan.” Hij begon ooit als pabostudent aan de Vijverberg, de voorloper van de CHE, en in Canada was hij predikant en docent, voor hij hoogleraar werd op Regent.
Studeren aan Regent is een ervaring voor het leven. Een bijna afgestudeerde Amerikaan merkt op: ze willen mensen hier vormen, dus je komt jezelf goed tegen. De lat ligt hoog: het is stevig aanpoten. Studenten morren soms over de grote hoeveelheden tekst die ze zich eigen moeten maken, maar iedereen neemt dat zeer serieus. Overal zijn ze te vinden, met boek, bundel, laptop, drinkmok, mobieltje, oordopjes en bungelende benen. En zo uitbundig als de sfeer in de hal soms is, zo sereen is de stilte die in de enorme bibliotheek hangt. Elke fluistering, elk papierritseltje dreunt er als een deur die wordt dichtgeslagen. Hier zijn studenten monniken.
Dezelfde rust heerst er op de boerderij van Loren Wilkinson, op een eilandje voor de kust van Vancouver. En ook hier een gelijkenis met C.S. Lewis. Als Amerikaanse boerenzoon studeerde hij Engelse literatuur, maar daarna verbreedde hij zijn blik richting filosofie en ecotheologie. Zijn buitenplaats, van onder tot boven volgestouwd met boeken, is een goudmijn. Eind jaren zeventig schreef hij Earthkeeping, een van de eerste publicaties in Noord-Amerika over de zorg voor de schepping. Wilkinson bracht daarmee een stevige dosis christelijk milieudenken naar Regent. Zijn cursussen, steevast met zijn vrouw Mary Ruth, blijken razend populair. Gevolg: gretige deelnemers, pittige discussies en lange sessies, onderbroken door muziek, lekkernijen, en eenmaal een voorbijstomende walvis – met wat geblaas en waterspetters in de verte, maar toch.
In het voorjaar en de zomermaanden, na het academisch jaar, stroomt bij Regent ander publiek naar binnen. De vijftig cursussen trekken dan volwassenen uit alle werelddelen, die zich in Vancouver graag willen laten voeden. Sommigen hebben er lange reizen voor over om antwoord te krijgen op vragen als 'Wat vraagt God van mij?', 'Zit ik op de goede weg?', of 'Hoe versterk ik mijn geloof?' Maar ook illustere gastdocenten als N.T. Wright en Alister McGrath trekken volle zalen. ,,De beste investering in mijn leven”, fluisteren de deelnemers.

In het hart
Regent College blijft bescheiden. Je krijgt niet snel te horen dat bijvoorbeeld academici van seculiere faculteiten op de uitgestrekte campus het liefst hier koffie halen. Laat staan dat de book store de grootste is van heel Canada, of dat Regent de meeste uitleningen van alle theologische bibliotheken in Noord-Amerika noteert. Het zou maar afleiden van de taak: mensen in het hart raken. Mensen die – eenmaal thuis en op hun werk – een wereldwijde beweging vormen. Keer op keer slaagt Regent erin talenten in huis te halen. De laatste benoeming betreft de Britse theoloog, filosoof en filmmaker Iwan Russell-Jones, ruim vijfentwintig jaar werkzaam als tv-producer voor de BBC. De doordenking van media en cultuur, al een tijdje hoog op het verlanglijstje, krijgt zo een extra impuls.
De achttien fulltime docenten en hoogleraren, plus ondersteunend personeel, weten zich financieel afhankelijk van fondsen en inkomsten via de studenten. Toch gaan vanaf volgend jaar de studiekosten met bijna negen procent omlaag. Daarmee houdt Regent College zijn opleidingen en cursussen betaalbaar, nu de uitgaven voor levensonderhoud stijgen en de economische malaise voortduurt. ,,We blijven trouw aan onze missie”, zegt president Rod Wilson. ,,In deze tijd van grote veranderingen hebben we meer dan ooit goede en vaardige leiders nodig om mondiale problemen aan te pakken. Daartoe willen we christenen toerusten met het best mogelijke onderwijs. Regent strooit zaad uit om het Koninkrijk van God te laten opbloeien, waar ook ter wereld.”

Tjirk van der Ziel verbleef van februari tot augustus 2011 als 'visiting scholar' bij Regent College.

- - -

‘Boor je calvinistische bronnen aan’

Regent-hoogleraar Loren Wilkinson is een invloedrijke ecotheoloog in Noord-Amerika. Zijn hele leven probeert hij medechristenen te overtuigen van een zorgvuldiger beheer van de schepping.

In de jaren zeventig, voor zijn komst naar Regent, discussieerde Wilkinson al met studenten weekenden achtereen over het milieu. In die periode kwam hij in contact met Calvin College in Grand Rapids, dat jaarlijks een aantal christelijke denkers rond een bepaald thema wilde bijeenbrengen. Het eerste betrof theologie en ecologie, en hij werd benaderd om alle kennis te bundelen. Het resultaat, Earthkeeping, werd een bestseller; tien jaar later kwam een geactualiseerde versie uit.
"Voor mij was dit een bijzondere tijd. Ik was onbekend met de calvinistische traditie, en ontdekte dat de nazaten van Nederlandse gereformeerden niet waren beïnvloed door de evangelische houding van 'Jezus komt snel terug, dus de aarde zal toch snel vergaan'. Zij benadrukten, heel terecht, dat de verlossing de gehele schepping omvat. Dat kwam in deze publicatie sterk tot uiting. Velen zeggen dat daarmee de discussie over het milieu onder christenen in Noord-Amerika op gang is gekomen. Ik krijg nog altijd verzoeken om opnieuw een update te schrijven en uit te geven."

Wilkinson stak veel op van mensen als Peter de Vos, Calvin de Witt, Alvin Plantinga en Nicholas Wolterstorff. Dankzij hen leerde hij ook persoonlijk het geloof in het dagelijks leven vorm te geven. Op zijn boerderij op Galiano Island wordt alles volledig gerecycled: ,,Wat je leert, moet je zelf ook doen.'' Afgelopen jaar startte hij met zijn vrouw Mary Ruth de cursus 'Gardening the City of God', over de betekenis van de tuin voor de stad; aan het slot van Openbaring keert Genesis terug, wat duidt op een doorgaande lijn van natuur en cultuur. ,,De mens is onlosmakelijk verbonden met de rest van de schepping.''
Deze calvinistische totaalvisie op het leven, die hij dertig jaar geleden aantrof op Calvin College, is in Nederland zelf wat ondergesneeuwd, meent Wilkinson. ,,Het is opmerkelijk dat Nederlanders naar het buitenland uitwijken om van anderen te leren. Ik zou zeggen, boor je eigen calvinistische bronnen aan, want jullie hebben op dit gebied een heel rijke traditie.''