Het nieuwe boek van de paus komt eraan. Een intrigerend vooruitzicht! Het handelt over het leven en de betekenis van Jezus.

Het eerste boek van Benedictus XVI over Jezus verscheen in 2007, het tweede en laatste deel komt nu dus spoedig van de persen. Wereldwijd natuurlijk. Van Singapore tot Middelburg, overal zal dit boek verkrijgbaar zijn dat inzoomt op de periode vanaf Jezus’ intocht in Jeruzalem. De kruisiging, de opstanding, het lege graf, de verschijningen – ik ben eerlijk gezegd buitengewoon benieuwd wat de paus daarover te berde zal brengen.

Onzinnig en waardevol
Op zijn vorige boek is destijds door tal van gereformeerde theologen positief gereageerd. Dat kan eigenlijk ook niet anders, gelet op zijn orthodoxe insteek en op de brede belangstelling die zo’n boek oproept. Tussen het vorige boek van de paus en zijn nieuwe boek verschenen zonder twijfel heel wat andere Jezus-boeken. Ik heb er diverse gelezen en bekeken. Daarbij zitten merkwaardige en onzinnige boeken, maar ook waardevolle. In de laatste categorie valt wat mij betreft het recente boek Wie is Jezus Christus, geschreven door de theoloog Eginhard Meijering.

Toen wij Meijering in 1994 als spreker op de studentenvereniging CSFR in Leiden hadden, schrokken veel studenten: deze man was zó kritisch en leek wel te twijfelen aan alle grote dogma’s! Nu kan het best dat Meijering stukje bij beetje orthodoxer is geworden. Ik denk in elk geval dat hij het explicieter heeft gemaakt, zeker in zijn pamflet Het roer moet om! uit 2008. Hij wordt nu als een bondgenoot beschouwd door de reformatorische wereld.

Open vizier
Maar de verbijstering van de studenten in Leiden had ook iets te maken met onwennigheid tegenover een rationele benadering van de Bijbel. Meijering spreekt in zijn nieuwe boek uit dat hij gelooft dat in Jezus God zich laat kennen, tot heil van mensen. Op de keper beschouwd staat hij ferm in de klassieke christelijke traditie. Maar hij gaat niet uit van onwrikbaar axioma’s. Ik vind dat daarin de waarde ligt van Meijerings benadering. Hij kijkt met een open vizier naar de oude teksten die zijn overgeleverd, hij let op de zogenoemde ‘historische kritiek’, naar de context van toen.

Vroege Kerk
Kortom, hij komt allerlei rationele overwegingen om al of geen geloof te hechten aan de boodschap van de evangeliën. Op niet alle vragen valt een waterdicht antwoord te geven. Tegelijk is het redelijk om een lijn te trekken in de vele gegevens en tot de slotsom te komen dat het in redelijk opzicht geen onzin is om vertrouwen te hebben in de Vroege Kerk, die in ene Jezus van Nazareth Gods Zoon zegt te hebben ontwaard.

Gesprek open houden
Ik denk dat het noodzakelijk is om óók in deze termen over geloven te kunnen spreken, willen we het gesprek open houden met niet-christenen, maar ook met de jeugd ìn de kerk. Meijerings boek en – naar verwachting – dat van Benedictus XVI helpen ons vandaag te geloven, te denken en te spreken over Jezus van Nazareth, waarvan de Vaders van Nicea in 325 zeiden: ,,God uit God, Licht uit Licht, - die ter wille van ons mensen en ons behoud is neergedaald uit de hemel.''