Het is natuurlijk niet zo moeilijk om cynisch te doen over de Nationale Synode, die op 10 en 11 december in Dordrecht wordt gehouden. Hoezo ‘nationaal’, als er zoveel groepen niet meedoen? En hoezo ‘synode’, als er geen sprake is van een officiële kerkelijke vergadering?

De katholieken doen niet mee, omdat de tijd nog niet rijp is en omdat dan veel protestantse groepen zouden afhaken. De remonstranten doen niet mee, omdat voor hen de vorige Dordtse synode nog teveel nazingt. Sommige vrijzinnigen vonden de geloofsbelijdenis van de synode te orthodox. Sommige orthodoxen vonden die geloofsbelijdenis juist te vaag en te veel omvattend.
O ja, en dan is er nog sociale en genderkritiek mogelijk. De stuurgroep van de synode bestaat geheel uit mannen en voornamelijk uit hoogleraren en kerkelijke bestuurders. Kortom, waar beginnen ze aan?

Nationale hobby

Buitenlandse vrienden vertellen me vaak: als Nederlanders ergens eensgezind in zijn, is het in hun vermogen tot kritiek. Naast het bouwen van dijken is het afbreken van heilige huisjes onze nationale hobby. Hoe klein ons landje ook is, wij hebben buitengewoon veel geïnvesteerd in onze verdeeldheid. Dat wordt alleen maar erger als je in werkelijkheid helemaal niet zoveel verschilt; juist dan wordt er enorm veel energie geïnvesteerd in het benadrukken van de details waarop men afwijkt. Freud noemde dit ooit het ‘narcisme van de kleine verschillen’. En nooit zijn we zo waakzaam als wanneer we vermoeden dat een of ander initiatief ‘naïef’ is, of de verschillen ‘niet serieus’ neemt’. Iets ergers is er bijna niet, toch?

Moedige poging

Op mij komen de initiatiefnemers over als mensen die eenheid tussen christenen erg serieus nemen. De synode kon wel eens een goede gelegenheid zijn om onze culturele zonden te belijden. Het is een moedige poging om - in de heel andere omstandigheden van nu - elkaar zoveel mogelijk te naderen. Iets belangrijkers is er bijna niet, toch?

Stefan Paas is bijzonder hoogleraar kerkplanting en -vernieuwing aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en universitair docent missiologie in Kampen.

Meer lezen? 

Lees hier het artikel over de Nationale Synode uit het novembernummer van cv·koers.