Een biertje, wijntje of neutje. Gezellig! Hoewel? Zo gezellig is het niet altijd meer. Jongeren doen steeds vaker aan ‘comazuipen’. Vorig jaar werden er in totaal bijna 650 jongeren tussen de 12 en 18 jaar in het ziekenhuis opgenomen die zich letterlijk in coma hadden gedronken. Kinderarts Nico van der Lely schreef het boek Alcohol en onze kinderen, dat morgen verschijnt. Hij verwacht dat binnenkort de eerste jongere in Nederland zich dood zal drinken, zei hij gisteren in een artikel waar het Nederlands Dagblad die dag mee opende.

Alcoholgebruik onder jongeren loopt gierend uit de klauwen, blijkt uit meerdere onderzoeken. Kijk alleen maar naar cijfers van het zogeheten comazuipen: er waren afgelopen jaar drie (!) keer zoveel comazuipers als in 2009 en ook meisjes zijn met een inhaalslag bezig en drinken tegenwoordig bijna net zoveel als jongens.

‘Atten’, zo heet trouwens de nieuwe drank- en drinkcultuur bij jongeren. Vertaling: ‘zo snel mogelijk dronken worden’. En zo wordt onder veel jongeren een cultuuromslag zichtbaar: drinken doe je niet meer voor de gezelligheid, maar met een doel: dronken worden, oftewel grenzeloos drinken tot soms aan een bewusteloosheid of coma toe. Geen onschuldig kroegentochtje of feestje meer, maar wedstrijddrinken in een drankkeet, thuis flink indrinken voor het stappen of de zogeheten Jägermeister-feesten, waarbij alleen maar Jägermeister wordt geschonken dat in één teug achterover wordt gegooid. De religie van vrijheid blijheid heeft veel jongeren in de klauwen.

Toch is er ook een andere trend zichtbaar. De inspanningen van de laatste jaren om jongeren en hun ouders te doen inzien dat alcohol voor het zestiende levensjaar schadelijk is, lijken vruchten af te werpen, zo meldt Alcoholinfo.nl, onderdeel van het Trimbos-instituut. Vergeleken met 2003 is er een dalende trend te zien in het alcoholgebruik: in 2009 blijkt 66 procent van de jongeren ooit alcohol te hebben gedronken, terwijl dit in 2003 nog 84 procent was.

We kunnen dus tevreden zijn? Nee, zeggen de deskundigen van Alcoholinfo.nl. Probleem: áls jongeren drinken, drinken ze vaak veel. Hierin is geen dalende trend te bespeuren. Sterker:  uit onderzoek blijkt dat jongeren op vijftien- en zestienjarige leeftijd vaker en meer drinken als hun leeftijdgenoten een aantal jaren geleden. Ook beginnen jongeren soms al op hun elfde of twaalfde te experimenteren met alcohol.

Dat gedrag wordt nog eens gevoed door ouders die kinderen op jonge leeftijd zo af en toe mee laten drinken. Met als argument: ‘Ze kunnen af en toe beter op jonge leeftijd thuis leren drinken, dan elders’. Niet handig, is te lezen op Alcoholinfo.nl. Waarom? Je kunt zo maar het signaal afgeven dat je alcoholgebruik op jonge leeftijd goed vindt. “Voor kinderen werkt een duidelijke regel beter. Geen alcohol tot 16 jaar, thuis niet en buitenshuis niet.”

We leven in een maatschappij die voor een groot deel beheerst wordt door alcohol. En dan schieten we vaak meteen in een reflex: verbieden heeft toch geen zin! En toch: misschien heeft verbieden onder de zestien of achttien juist wél zin. Door duidelijke grenzen te stellen en een open gesprek aan te gaan. Door niet direct alcohol te demoniseren, maar open te zijn over onze vaak gebrekkige wilskracht. Overigens: onlangs bleek uit heel andere onderzoeken, dat als ouders weinig tv kijken, dat kinderen dat later ook minder doen. Misschien geldt dat ook wel voor alcohol.

Ronald Koops is hoofdredacteur van opvoedblad Aan de Hand.