Opinie: binnenland
Ronald Plasterk - aankomend minister van OCW - viel prof. dr. Cees Dekker hard aan toen deze het ID-debat aanzwengelde. Maar harder nog klonk - en klinkt - de stilte uit de hoek van de christen-wetenschappers. En dat, vindt Andries Knevel, kunnen ze niet maken.
Door Andries Knevel
Al jarenlang volg ik allerlei kerkbladen en kerkblaadjes. En soms lees je dan van een dominee die van harte een lid van zijn gemeente feliciteert omdat hij/zij die week promoveert op een moeilijk onderwerp aan de universiteit. Meestal gaat het daarbij om een promotie in een van de bètavakken. De dominee schrijft er dan altijd bij dat hij natuurlijk niets van de moeilijke titel, laat staan van het moeilijke boek begrijpt, maar dat hij de broeder of zuster desondanks van harte de zegen van de Here God toewenst.
Zo moeten er in de loop van de afgelopen 25 jaar talloze mannen en vrouwen uit reformatorische of evangelische kringen gepromoveerd zijn tot dr. in een moeilijk vak. Vaak zullen deze promovendi gedurende hun studie geworsteld hebben met moeilijke vragen, omdat in een deel van de wetenschap het darwinisme toch een leidende vooronderstelling is.
Dit artikel is verschenen in CV·Koers maart 2007
Naar boven | Reageer op dit artikel | Mail naar vriend(in) | Print dit artikel
Waarom houden christenwetenschappers hun mond?
Ronald Plasterk - aankomend minister van OCW - viel prof. dr. Cees Dekker hard aan toen deze het ID-debat aanzwengelde. Maar harder nog klonk - en klinkt - de stilte uit de hoek van de christen-wetenschappers. En dat, vindt Andries Knevel, kunnen ze niet maken.
Door Andries Knevel
Al jarenlang volg ik allerlei kerkbladen en kerkblaadjes. En soms lees je dan van een dominee die van harte een lid van zijn gemeente feliciteert omdat hij/zij die week promoveert op een moeilijk onderwerp aan de universiteit. Meestal gaat het daarbij om een promotie in een van de bètavakken. De dominee schrijft er dan altijd bij dat hij natuurlijk niets van de moeilijke titel, laat staan van het moeilijke boek begrijpt, maar dat hij de broeder of zuster desondanks van harte de zegen van de Here God toewenst.
Zo moeten er in de loop van de afgelopen 25 jaar talloze mannen en vrouwen uit reformatorische of evangelische kringen gepromoveerd zijn tot dr. in een moeilijk vak. Vaak zullen deze promovendi gedurende hun studie geworsteld hebben met moeilijke vragen, omdat in een deel van de wetenschap het darwinisme toch een leidende vooronderstelling is.
Ze zullen te maken hebben gehad met modellen van allerlei aard en soort, die als vooronderstelling een ouderdom van heelal en aarde van miljoenen en miljarden jaren hebben, en zeker niet de 6000 jaar zoals mij dat ooit is geleerd. In de binnenkamer van hun wetenschappelijk bezig zijn zullen ze zich de vraag hebben moeten stellen of het voor hun geweten verantwoord was om met deze vooronderstellingen wetenschap te bedrijven. En ze zullen misschien wel de keuze hebben gemaakt om de ‘resultaten van de moderne wetenschap’ stilzwijgend - laat dominee het niet horen - te accepteren. Zo stel ik me ongeveer voor dat het gegaan moet zijn.
Vanwaar deze bespiegelingen over al die vrome wetenschappers? Omdat ik ze de afgelopen twee jaar pijnlijk gemist heb in het maatschappelijke debat. En daar ben ik, in alle eerlijkheid, een beetje verdrietig en boos over.
Schandpaal
Sinds een kleine twee jaar is er in Nederland een debat gaande over het aloude thema ‘Schepping of evolutie’, of zoals het tegenwoordig heet: ‘Toeval of ontwerp’, of nog anders: ‘Intelligent Design’. Cees Dekker is begonnen, Maria van der Hoeven maakte er een opmerking over, er verschenen twee dikke boeken, er werden meerdere symposia georganiseerd en de wetenschappelijke wereld stortte hoon uit over Dekker en de anderen. De anderen? Waren die er dan wel, of moest Cees de wedstrijd in zijn eentje spelen?
Nu is Cees Dekker geen figuur die medelijden oproept. Hij gaat graag het debat aan en kan zichzelf wel verdedigen. Ik heb dit verhaal ook niet met hem overlegd. Maar in toenemende mate kwam bij mij de vraag op: waar zijn de anderen? Want in alle eerlijkheid: wie de lijst van scribenten in de beide boeken doorloopt, ziet dat er veel theologen en filosofen in staan, maar buitengewoon weinig medewerkers vanuit de exacte vakken.
Toen Cees in de publieke fora door grachtengordelpolitici en wetenschappers dan ook aan de schandpaal werd genageld, met Plasterk, Borst en Bakker als grootste critici, bleef het op de opiniepagina’s van de grote kranten vervolgens oorverdovend stil. Slechts een enkeling waagde het om enige vorm van support aan Dekker te geven.
In toenemende mate ging me dat storen. Want waar waren al die wetenschappers uit bovengenoemde kring nu? Waarom heeft (bijna) niemand de moeite genomen om deel te gaan nemen aan het maatschappelijke debat over evolutionisme, darwinisme, Intelligent Design en geloof? De kansen waren er, de vloer was open, het thema was geagendeerd en ik weet zeker dat de krantenpagina’s ook openstonden. Waarom hebben de collega’s van Cees Dekker hem openlijk in de kou laten staan en in de steek gelaten? Was het lafheid, angst voor hun wetenschappelijke carrière, geestelijke luiheid, onzekerheid of onkunde, om maar een paar argumenten te noemen.
Nu is Cees Dekker geen figuur die medelijden oproept. Hij gaat graag het debat aan en kan zichzelf wel verdedigen. Ik heb dit verhaal ook niet met hem overlegd. Maar in toenemende mate kwam bij mij de vraag op: waar zijn de anderen? Want in alle eerlijkheid: wie de lijst van scribenten in de beide boeken doorloopt, ziet dat er veel theologen en filosofen in staan, maar buitengewoon weinig medewerkers vanuit de exacte vakken.
Toen Cees in de publieke fora door grachtengordelpolitici en wetenschappers dan ook aan de schandpaal werd genageld, met Plasterk, Borst en Bakker als grootste critici, bleef het op de opiniepagina’s van de grote kranten vervolgens oorverdovend stil. Slechts een enkeling waagde het om enige vorm van support aan Dekker te geven.
In toenemende mate ging me dat storen. Want waar waren al die wetenschappers uit bovengenoemde kring nu? Waarom heeft (bijna) niemand de moeite genomen om deel te gaan nemen aan het maatschappelijke debat over evolutionisme, darwinisme, Intelligent Design en geloof? De kansen waren er, de vloer was open, het thema was geagendeerd en ik weet zeker dat de krantenpagina’s ook openstonden. Waarom hebben de collega’s van Cees Dekker hem openlijk in de kou laten staan en in de steek gelaten? Was het lafheid, angst voor hun wetenschappelijke carrière, geestelijke luiheid, onzekerheid of onkunde, om maar een paar argumenten te noemen.
Wat zou het geweldig zijn geweest wanneer in de Volkskrant of NRC Handelsblad er een lijst van 25 ingenieurs en doctores was gepubliceerd, met namen van mannen en vrouwen die zouden hebben betoogd dat, met alle nuance, er waarachtig wel meer wetenschappers in Nederland zijn die vraagtekens zetten bij heersende wetenschappelijke paradigma’s. Maar niets van dat al. Het bleef stil in Nederland, oorverdovend stil.
Onlangs sprak ik er een dr. ir. op aan. ,,Tja,’’ zei hij, ,,je hebt gelijk, ik heb er eigenlijk nooit aan gedacht om dat te doen.’’ Zo gaat het dus. En dat was er dan een die het nog wel had willen doen. Soms bekruipt me het angstige gevoel dat christenwetenschappers een dubbele boekhouding hebben. Dat ze overdag wetenschap bedrijven en ’s avonds en in het weekend christen zijn. En dus ook niet die maatschappelijk-geestelijke drive hebben om het publieke debat te zoeken en daar vanuit een geïntegreerd mens- en wereldbeeld aan mee te doen. En zeker niet de moed hebben om Cees en die paar anderen een steuntje in de rug te geven. Of om redacties van radio- en tv-programma’s te helpen met het zoeken en vinden van namen van gasten, anders dan de onvermijdelijke Cees.
Worstelende christenen
Maar het is nog niet te laat. De lijst van 25 kan nog komen. Er moet toch nog wel een wetenschapper zijn waarvan het geweten gaat spreken, die belijdt dat hij of zij het erbij heeft laten zitten en die mogelijkheden en kansen ziet om de maatschappelijke en publieke arena te gaan betreden.
Natuurlijk, er is moed voor nodig. En bètawetenschappers in christelijke kring hebben daarvan kennelijk niet al te veel in huis. Maar geloof me, u doet er mij, aankomende generaties studenten, worstelende christenen, redacteuren van opiniepagina’s en wellicht ook Cees Dekker zelf een geweldig groot plezier mee. Of om een groter woord te gebruiken: tallozen in Nederland zouden u zeer dankbaar zijn.
Onlangs sprak ik er een dr. ir. op aan. ,,Tja,’’ zei hij, ,,je hebt gelijk, ik heb er eigenlijk nooit aan gedacht om dat te doen.’’ Zo gaat het dus. En dat was er dan een die het nog wel had willen doen. Soms bekruipt me het angstige gevoel dat christenwetenschappers een dubbele boekhouding hebben. Dat ze overdag wetenschap bedrijven en ’s avonds en in het weekend christen zijn. En dus ook niet die maatschappelijk-geestelijke drive hebben om het publieke debat te zoeken en daar vanuit een geïntegreerd mens- en wereldbeeld aan mee te doen. En zeker niet de moed hebben om Cees en die paar anderen een steuntje in de rug te geven. Of om redacties van radio- en tv-programma’s te helpen met het zoeken en vinden van namen van gasten, anders dan de onvermijdelijke Cees.
Worstelende christenen
Maar het is nog niet te laat. De lijst van 25 kan nog komen. Er moet toch nog wel een wetenschapper zijn waarvan het geweten gaat spreken, die belijdt dat hij of zij het erbij heeft laten zitten en die mogelijkheden en kansen ziet om de maatschappelijke en publieke arena te gaan betreden.
Natuurlijk, er is moed voor nodig. En bètawetenschappers in christelijke kring hebben daarvan kennelijk niet al te veel in huis. Maar geloof me, u doet er mij, aankomende generaties studenten, worstelende christenen, redacteuren van opiniepagina’s en wellicht ook Cees Dekker zelf een geweldig groot plezier mee. Of om een groter woord te gebruiken: tallozen in Nederland zouden u zeer dankbaar zijn.
Andries Knevel is presentator van de talkshow Het Elfde Uur en de tv-serie ‘Brieven aan God’. Daarnaast presenteert hij op zaterdagochtend het radioprogramma Andries.
Naar boven | Reageer op dit artikel | Mail naar vriend(in) | Print dit artikel
