‘Ik zie weinig aanknopingspunten met PVV en D66’

 

,,Ik verwacht veel steun van de kiezer. We staan in de peilingen nu op acht zetels. Ik realiseer me dat het peilingen zijn, maar toch. We voeren nu eerst campagne voor de ChristenUnie in de Tweede Kamer. Daarna komt de vraag wat werkbare combinaties zijn om een nieuw kabinet te vormen.’’

 

,,D66 is op sommige thema’s rechts, op andere links. Ik vind ze vooral libertijns. Ik zie met hen niet veel aanknopingspunten omdat D66 diametraal tegenover alles staat wat de christelijke politiek belangrijk vindt. Dat geldt ook voor de PVV, die anti-islam en daarmee feitelijk ook anti-religie is. Ze richten zich op de islam, maar ontzeggen mensen daarmee veel vrijheden. Ze maken selectief gebruik van de Grondwet en dat kan niet. De ChristenUnie heeft een andere visie op vrijheid van godsdienst en vrijheid van onderwijs. Aan de andere kant is de PVV opvallend links; ze trekt samen met de SP op tegen de verhoging van de AOW-leeftijd.’’

 

(Schiet in de lach) ,,De heer Geluk is een CDA’er. Ik ken zijn letterlijke tekst niet, maar wij hechten veel belang aan onze principes. Ik ben me ervan bewust dat er een moeilijk kabinetsformatie aan kan komen. Voor de ChristenUnie zijn er grenzen aan wat je in dat verband wel en niet voor je verantwoording wilt nemen. Die grens hebben wij in 2007 getrokken. En die zullen wij als dat nodig is opnieuw trekken. Wij lopen niet voor onze verantwoordelijkheid weg, maar laten niet onze principes vallen.’’

Maar wat vindt u van zijn suggestie voor een status quo rond ethische thema’s?
,,Ik geloof niet dat de heer Geluk is benoemd tot informateur. Ik vind zijn suggestie merkwaardig dat er principes in de ijskast moeten worden gezet omdat er toch een regering gevormd moet worden. Het kán niet van een uitgesproken principiële partij worden gevraagd om maar wat principes bij het grof vuil te zetten, om maar met D66 te kunnen regeren. Ik ben onder geen omstandigheid van plan om onze meest principiële uitgangspunten voor vier jaar in de ijskast te zetten.’’

Toch moest u als regeringspartij compromissen sluiten. Een deel van de achterban  was hier niet altijd blij mee.

,,Er zijn dingen veranderd, maar de steun voor onze regeringsdeelname is vanuit de achterban extreem hoog. Natuurlijk zijn er mensen die mij scherp houden, zoals Meindert Leerling (oud-RPF-leider, red.). Maar als ik toelicht wat we doen in de regering en waar we onze grenzen stellen, kan ik mensen overtuigen. De achterban begrijpt dat we niet ons hele verkiezingsprogramma kunnen realiseren. Dat was aan het begin wel even wennen – dat zeg ik eerlijk. Maar je hebt een coalitieakkoord getekend waarin ook wensen van CDA en PvdA staan en dat moet je dan uitvoeren. We gingen er principieel mee om. Dat is in de toekomst écht niet anders. Ik geloof er niets van dat er in de achterban breed de gedachte leeft dat de ChristenUnie niet meer zo is als vroeger. Ik had vooraf niet durven hopen dat de steun van christenen voor regeringsdeelname zo massaal zou zijn.’’

,,Nee, we zijn nog steeds dezelfde partij als in 2006 Het verschil is: we hebben regeringsverantwoordelijkheid gedragen. We zijn wel onszelf. Dat zal ook blijken uit ons verkiezingsprogramma. Wat dat betekent voor de kabinetsformatie: dan ga je vanuit je uitgangspunten zoeken naar werkbare samenwerking. Niet door je uitgangspunten prijs te geven, maar door er een verantwoorde invulling aan te geven met anderen, die ándere uitgangspunten hebben. Dat zou opnieuw kunnen lukken. En anders voeren we principieel maar integer oppositie.’’

Op welke punten wil de partij zich onderscheiden? Juist weer op de bekende principiële punten zoals zondagsrust en ethische thema’s?

,,De principes van de ChristenUnie gelden ook voor sociaal-economisch terrein. Dat is even principieel als het opkomen voor zondagsrust of het opkomen voor kwetsbaren. Ik wil dat niet terugbrengen tot enkele gekoesterde thema’s. Ik koester ook ontwikkelingsamenwerking en internationale gerechtigheid, jeugd en gezin. Dat zijn ook principiële thema’s. Of we nu wel of niet in de regering komen, we willen ons daarvoor blijven inzetten.’’

 

,,Op basis van de peilingen van de afgelopen jaren stel ik tevreden vast dat het grensverkeer van mogelijke kiezers van de PVV en de ChristenUnie nagenoeg nul is. Daar is nauwelijks overlap; daar ben ik trots op. Ik maak me dus geen grote zorgen. Wel baart een grote PVV mij zorgen, want het programma van Wilders deel ik niet – en dan zeg ik het heel rustig. Maar ik ben evenmin blij met een grote D66.’’

 

,,Ik begrijp die zorg, maar er wordt te gemakkelijk gesproken over ‘islamisering’. Het is waar dat er een toenemend aantal moslims met recht op eigen moskeeën in ons land is. Ik begrijp dat christenen daar niet blij mee zijn – vanuit hun opvatting dat ze het iedereen gunnen om Jezus Christus te leren kennen. Maar ter relativering: er zijn in dit land evenveel christenmigranten als moslimmigranten. Ik ben beducht voor het op een lijn stellen van de toename van moslims en de vrees voor extremisme. Waar extremisme zich voordoet, moeten we hard optreden. Maar het is niet waar dat de toename van moslims gelijk staat aan een groter gevaar voor extremisme.’’