Experimenteren met de kerk

De kapel komt op adem, vanochtend is hier een bijeenkomst van de NPB geweest. Nu is het er bijna stil, op het getokkel van de gitarist na. De ruimte is bijna schemerig, sfeervol verlicht met kroonluchters. In de hoeken staan panelen met foto’s, kunst en teksten opgesteld, er liggen kussens op de grond: sta even stil, ga even zitten. Op een lange tafel liggen prittstiften, kwasten en stukken papier.

Langzaam druppelen de bezoekers binnen. Ik raak aan de praat met Erik en Robert, twee broers die meewerken aan de jongerenclub Access, die verbonden is aan de Oase. Er zijn weinig 18-plussers vandaag: de ene keer komen ze wel naar de maandelijkse samenkomst, de andere keer niet. Johan – die deze middag de leiding heeft –­ heet iedereen welkom. Wat gaan we vandaag doen? Eerst samen eten, daarna mag je in de hoekjes in de kapel rondkijken – een stiltehoekje, een dvd-hoekje, een bijbelhoekje en een knutselhoekje. Vervolgens is er een ,,klein vierinkje’’ over een groot thema: ‘Waar is God in het lijden?’ En daarna weer gezellig aan de koffie.

Knutselhoek

Zo’n twintig volwassenen en een handvol kinderen zijn er vandaag bij. In de kleine groep voel je je al snel thuis en de maaltijd duurt langer dan het geplande halfuur. Marlies vertelt me dat iedere bijeenkomst van de Oase weer een experiment is. De deelnemers hebben geen vooraf in elkaar getimmerd beleidsplan opgesteld voor de vieringen. Het gaat zoals het gaat, met veel plaats voor eigen inbreng. ,,Tot nu toe waren de kinderen er bijvoorbeeld steeds de hele viering bij. Niet iedereen was daar even blij mee. Dit keer gaan ze voor het eerst weg tijdens de overdenking, want het leek iemand uit de groep wel leuk om iets voor de kinderen te doen. Nou, prima toch? Kijken hoe dat gaat.’’

De kapel gaat open en iedereen verspreidt zich over de ruimte. De een knielt neer in het ‘bijbelhoekje’ om een gedeelte te lezen. In de knutselhoek zitten kinderen en volwassenen samen te kleuren en te verven. Anderen vinden een plekje op de kussens bij de dvd-speler. Verderop staat iemand voor een schilderij met daarop een bijbeltekst.

Ik loop wat heen en weer, ga uiteindelijk zitten om een gedeelte te lezen uit een van de bijbels die er liggen. Er zit een briefje bij Psalm 34: ,,I will extol the LORD at all times; his praise will always be on my lips. My soul will boast the LORD; let the afflicted hear and rejoice.’’ In de dvd-hoek speelt een orkest op het scherm, de commentaarstem vertelt over Gods scheppende kracht door mensen heen. Op het schilderij lees ik over het rust vinden bij God ,,als een kind in de armen van zijn moeder’’. God als schepper, God als schuilplaats. Hij komt hier op je af als groots en dichtbij tegelijk.

 

Het is tijd voor de gezamenlijke viering. Iedereen gaat in de kring zitten, kinderen worden van buiten gehaald. ,,Verwacht bij ons geen laagdrempelige, toegankelijke diensten’’, had Johan me al van tevoren verteld. De emerging church-beweging gelooft niet in de moderne Willow Creek-achtige aanpak: goede band, makkelijke liedjes, eenvoudige preek. Hier draait het om vieren, aanbidding, stil zijn, de ontmoeting met elkaar en met God. Je bent er niet als toeschouwer, maar als direct betrokkene, of je het nu allemaal gelooft of niet. Johan: ,,Geen attractie, maar incarnatie.’’

 

De gitaar zet in. Geen Opwekking, maar de psalmen. De muziek vult de ruimte. ,,En altijd een plek met uw rust in mijn wereld’’, zingt Psalm 23 in de versie van Psalmen voor Nu. We lezen twee bijbelgedeelten: Jesaja 40, ,,Troost, troost, mijn volk’’ en Psalm 23, ,,Zelfs al ga ik door een dal’’ – de beamer projecteert de teksten.

Dan gaat de dvd aan. De Amerikaanse voorganger Rob Bell vertelt het verhaal van een wandeling met zijn zoontje door het bos. Als er een hoosbui losbarst, zet zijn zoontje het op een brullen, maar Rob draagt de huilende en kermende peuter door de regen. Hij legt de parallel met Gods wandeling met ons door lijdenstijden heen.

,,Eigenlijk zien we in de bijbelgedeelten – Jesaja en de Psalm – twee beelden van God’’, zegt Johan. ,,God als koning, die ingrijpt en troost, en God als herder, die je hoedt en draagt.’’ Welk beeld heb jij van God? En hoe kijk jij aan tegen de plaats van God in het lijden, zowel intellectueel als persoonlijk? Heftige vragen, die je dicht op de huid komen. Vooral als we daarna in groepjes van vijf, zes mensen verder praten. Er zijn geen pasklare antwoorden, maar het is goed om ervaringen met elkaar te delen.

We sluiten af met gebed en gezang – samen oefenen we de meerstemmige negrospiritual ‘There’s a balm in Gilead’, meestampen op de houten vloer van de kapel mag. En dan op naar de koffie.

 

Na de dienst raak ik in gesprek met Annemarie en Bernard. Hun verhaal is het verhaal van meerdere Oase-gangers: betrokken lid geweest van een traditionele kerk, stukgelopen op het gebrek aan ruimte voor nieuwe missionaire dingen, en uiteindelijk uit de kerk gestapt om het op een andere manier te proberen. ,,De traditionele kerken bereiken zeker hun mensen, en het is goed dat ze er zijn. Maar er is ook een groep die ze niet weten aan te spreken. Kerkgangers die daar wel visie voor hebben, lopen vaak tegen muren aan.’’

De Oase kiest ervoor om het – buiten de traditionele kerkelijke paden – op een andere manier te doen. Kleinschalig, volop experimenterend, zoekend naar wegen om binnen- en buitenstaanders bij het geloof te betrekken. ,,Bij ons zijn niet-christelijke buren ook mensen die meehelpen de kapel op te bouwen voor Oase. En sommige komen naar de kringen en ze voelen zich er thuis.’’