Creatief christendom

 

,,Ik werkte in de jaren zeventig op Hawaï, waar groepen gelovige hippies aanspoelden en bananenbomen leegplukten. Het was absoluut het werk van Gods Geest. Er kwamen mensen tot geloof. Helaas is er alleen in Chicago nog iets over van deze beweging: de Jesus People, met Glenn Kaiser. De hippies die aansluiting vonden bij de kerk waren binnen vijf jaar geassimileerd en hadden een huis gekocht in de ruim opgezette buitenwijken. De nieuwe samenzweerders zijn anders.’’

Waar zweren ze eigenlijk tegen samen?

,,Ze hebben een cultuurkritiek en een motivatie die ik lang niet heb gezien. Het probleem van het westerse christendom is dat het niet afwijkt van de omringende cultuur, op een paar morele opvattingen na. In Amerika zie ik dat de kerk net zo gericht is op status, zelfontplooiing en materiële vooruitgang als de rest van de bevolking. Kerken zijn een religieuze versie van Idols, met hun eigen nadruk op vermaak en celebrity’s. Ze denken dat ze alle antwoorden al decennialang hebben en dat ze alleen nog maar hoeven te werken aan meer geld en betere strategieën.’’

 

,,Ik houd van strategieën, daarom ben ik ook futuroloog, maar het is naïef om te denken dat geld en invloed waardenvrij zijn. Kerken in Amerika willen ons vaak helpen om geld te ‘managen’. Als je je tienden geeft, mag je met de rest doen wat je wilt: een jacht kopen, of een Hummer. Dit gaat uit van een verkeerd waardensysteem, waardoor je je geld nooit zult kunnen ‘managen’. Als gevolg daarvan besteden kerken bijna al hun tijd, geld en energie aan de behoeften van de mensen binnen het kerkgebouw. De nieuwe stromingen laten ons weer zien dat we een missie hebben. Naar buiten toe, dienend.’’

 

,,Ik denk aan jongeren in de Anglicaanse Kerk die experimenteren met nieuwe vormen van liturgie, door in een café samen oude Keltische gebeden te bidden. Ik denk aan christenen in de achterbuurten van Philadelphia, die gaan samenwonen en kinderwerk gaan doen in de wijk. Zij verleggen grenzen. De kerk is niet meer een plaats waar ze één keer per week samenkomen, maar een gemeenschap waar ze de hele week deel van uitmaken.’’

 

,,De samenzweerders grijpen juist heel sterk terug op de geschiedenis. Maar ik vraag mensen niet om emerging te worden, of in een woongroep te gaan wonen. Ik vraag mensen om net als deze jongeren op zoek te gaan naar een authentiek geloof, dat niet alleen mooi is op zondag, maar een reden is om ’s maandags uit bed te komen. Ik hoop dat mensen kritisch durven te gaan kijken naar de ideeën die ze hebben over het goede leven.’’

 

,,Absoluut. Onlangs vroegen we een groep christenen in Californië op te schrijven hoe ‘het goede leven’ er volgens hen uitziet. Mensen van boven de veertig bleken vooral te dromen van grote landhuizen, veel ruimte, een garage voor een stuk of zes auto’s en een oprit die niet onderdoet voor een gemiddelde Nederlandse snelweg. Alle mensen onder de veertig verstonden onder ‘cool’ of ‘het goede leven’ vooral een luxe appartement in de binnenstad, theater en veel beleving. Je merkte dat mensen echt bezig waren met hun eigen stukje paradijs – maar dan op basis van westerse waarden.’’

,,Als ik dergelijke reacties krijg, vraag ik me af of we wel over hetzelfde koninkrijk praten. Is het ‘overvloedige’ leven waar Jezus over praat, hetzelfde als alles kunnen krijgen uit het mondiale winkelcentrum? Dat vind ik het grootste probleem: we laten onze visie op dat waarvoor we op aarde zijn, bepalen door de cultuur, en niet door Jezus. Daar zou catechisatie voor jongeren eens over moeten gaan. Wie bepalen onze waarden? Dat zijn meer en meer de verkopers van ‘coolheid’, de marketeers van de globalisering. Ze praten ons aan dat we mee moeten doen in de ratrace, dat we meer moeten werken, meer moeten kopen en meer tijd achter onze computer moeten doorbrengen. Die waarden verander je niet met een uurtje zondagsschool.’’

 

,,Het leven vinden door het te verliezen, in dienst aan God en anderen. Mijn vrouw Christine heeft in de jaren tachtig het medisch programma van Mercy Ships opgezet. Ze heeft met eigen ogen gezien hoe mensen daar veranderen. Mensen vinden het goede leven van God door anderen te dienen.’’

 

,,Nee, het is Gods werk om zijn Koninkrijk te bouwen. Maar wij kunnen ontdekken wat God al aan het doen is, en daarin onze plek gaan innemen. Ik vraag mensen altijd om eens goed de tijd te nemen om na te denken over hun eigen roeping. Wat is je eigen missionstatement? Begin daarmee, en probeer je omgang met tijd en geld daarop aan te passen.’’

 

,,Het is niet zo ingewikkeld. Een vriendin van ons had een buurvrouw die een pan met eieren had laten ontploffen. Haar hele keuken was een puinhoop. Ze heeft haar geholpen om de zooi op te ruimen. Vervolgens besloten ze om samen in de buurt meer van dit soort klusjes te gaan doen. Ze ontdekten heel veel verborgen noden. Wat er ontstond, was een soort gemeenschap van mensen die voor elkaar gingen zorgen. Het lijkt klein en onbeduidend, maar ik zie deze voorbeelden als hoopgevende mosterdzaadjes, waar God mee verder gaat.’’

 

,,Ik zou niet proberen de kerk te veranderen. Ik zou je willen stimuleren om een paar mensen te vinden die ook meer willen en die willen werken aan een echte gemeenschap. Dat kan je kring zijn. Neem samen de tijd om je roeping op papier te zetten.’’

 

,,Ja, bij mensen die bereid zijn hun levens te reconstrueren, opnieuw uit te vinden. Die de creativiteit weer gaan gebruiken die God in hen heeft gelegd. Maar dat kun je niet alleen. Echte reconstructie vindt plaats in gemeenschap. Mijn vrouw en ik proberen dat in een woongemeenschap, maar het kan ook vanuit verschillende huizen. Als er maar echt wordt gekozen voor gemeenschap. Een familie die ik ken, ontdekte dat het hun roeping is gastvrijheid te bieden aan de buurt. Ze besloten elke woensdag iemand uit te nodigen voor de maaltijd. Niet alleen de buurt veranderde, maar ook hun eigen kinderen. Die gingen Gods feestelijke agenda ontdekken.’’

 

,,Jesaja beschrijft heel duidelijk de toekomst die ons te wachten staat. God zal alle volken uitnodigen om samen te komen op zijn berg. De zieken zullen genezen en oorlog zal verdwijnen. We zullen aan tafel worden genodigd en feestvieren, met de beste wijnen en de beste gerechten die de volken zullen meebrengen. Dat is een feestelijke toekomst. Hoe kunnen we dat beter aankondigen dan door overal zulke feestjes te vieren? Dat is precies wat de nieuwe samenzweerders ons leren.’’